در قسمت های قبلی این سری مقالات با کنترل GridView آشنا شدیم ، در این مقاله شما را با کنترل های DataList ، Repeater آشنا خواهم کرد .

این دو کنترل از جهاتی بسیار شبیه GridView هستند و از جهات دیگر کاملا متفاوت ، این دو کنترل بخش Edit Columns ندارند یعنی نمیتوانید ستون های مختلف برای آنها تعریف نمایید ، نحوه عمل کرد این دو کنترل مانند یک TemplateField در گریدویو می باشد یعنی فقط شما قادر هستید از طریق Eval کنترل های مورد نظر را داخل آنها بایند نمایید .

DataList یک خاصیت مهم به نام RepeatColumns دارد که شمارا قادر می سازد که اطلاعات را به صورت چند ستونی نمایش دهید ، این خاصیت در ساخت یک گالری تصویر ، یک فروشگاه و... کاربر بسیاری دارد

در مقاله گذشته نحوه حذف یک رکورد توسط GridView را خدمت شما آموزش دادم ، در این قسمت یکی دیگر از مهم ترین عملیات متداول یعنی ویرایش اطلاعات داخل پایگاه داده آموزش داده می شود .

این عمل یعنی ویرایش و به روز رسانی اطلاعات به چند روش قابل پیاده سازی است :

1- ویرایش اطلاعات داخل خود GridView

توضیحات : در این روش با کلیک بر روی دکمه ویرایش موجود در GridView سطر مورد نظر به حالت ویرایش تغییر حالت داده و به کاربر اجازه ویرایش اطلاعات را می دهد

کاربرد : این روش هنگامی که تعداد فیلد ها کم باشد ، فیلدها شامل عکس یا هرگونه فایل نباشد پیشنهاد می شود

همچنین این روش معمولا به همراه ObjectDataSource یا SQLDatasource استفاده می شود که در مقالات بعدی به آن می پردازیم .

2- ویرایش اطلاعات داخل فرم

توضیحات : در این روش پس از کلیک بر روی دکمه ویرایش در Gridview اطلاعات سطر مورد در یک فرم جداگانه نمایش داده خواهد شد و کاربر قادر است آنها را ویرایش نماید ، در این روش معمولا همه فیلد ها در GridView لیست نمیشود بلکه فیلدهای اصلی نمایش داده شده و بقیه هنگام ویرایش به صورت مفصل نمایش داده می شوند ، این روش عیب روش قبل را ندارد یعنی برای جداولی که دارای عکس یا فایل هستند یا تعداد فیلدها زیاد است مناسب است .

در دو قسمت قبل با نحوه نمایش اطلاعات در GridView و همچنین نمایش عکس و لینک ادامه مطلب آشنا شدیم ، در این بخش نحوه حذف اطلاعات توسط گرید ویو آموزش داده خواهد شد .

در قسمت قبل با BoundField و TemplateField در کنترل GridView آشنا شدیم ، در این مقاله نحوه ایجاد "لینک ادامه مطلب" و همچنین قرار دادن عکس در GridView را در قالب یک سیستم خبری آموزش خواهم داد .

در مقالات گذشته با بانک های اطلاعاتی و نحوه واکشی اطلاعات و نمایش آن در GridView آشنا شدیم ، در این مقاله قصد داریم با این کنترل بسیار مهم بیشتر آشنا شویم و برخی از قابلیت های مهم آن را بررسی نماییم .

برای شروع کار ابتدا یک GridView در صفحه aspx قرار داده و آن را به روشی که در جلسات قبل آموختید Bind نمایید ، وقتی صفحه را در مرورگر مشاهده کنید باید تمامی سطر ها وستون های جدول شما در کنترل GridView نمایش داده شود .

معمولا اولین چیزی که مورد نیاز است ، کم و زیاد کردن ستون های GridView و تغییر نام آن ها است ، این کار بسیار ساده است کافیست روی مثلث کوچک فوقانی کنترل GridView کلیک کرده و گزینه Edit Columns را انتخاب کنید (یا وارد Properties این کنترل شده و سپس بخش Columns را انتخاب نمایید)

اما این روش ایرادات اساسی زیادی دارد :

1. با زیاد شدن تعداد پارامتر باعث بزرگ شدن و نا منظم شدن Query شما خواهد شد
2. امنیت پروژه شما را به شدت کاهش داده و مستعد حملات SQL Injection خواهد بود (برای اطلاعات بیشتر در مورد امنیت مقاله امنیت در ASP.NET را مطالعه کنید)
3. در هر بار استفاده از آن Query باید به زبان SQL کامپایل شود
4. و...

راه حل استفاده از Parameters یا پارامترها و در نهایت استفاده از Stored Procedure ها می باشد ، این کار بسیار ساده است ، کافیست به جای مقادیر پارامتر ها از ParameterName@ استفاده کنیم ، منظور از ParameterName یک نام دلخواه برای پارامتر است و @ مشخص می کند که این یک پارامتر است نه مقدار مشخص .

واضح است که چنین رویه بر خلاف SP نمیتواند پارامتر ورود و خروجی بپذیرد و اطلاعات خود را از رکورد مورد نظر (رکوردی که Insert , Update یا Delete بر روی آن صورت گرفته که اصطلاحا Updated , Inserted و Deleted خوانده می شود)

مهمترین کاربر Trigger ها به شرح زیر است :

• جلوگیری از ورود داده های نا معتبر
• لاگ نمودن تراکنش ها
• حذف یا به روز رسانی رکورد ها در جداول مرتبط
• بالا بردن کارایی سیستم
• تغییر و جایگزینی یک تراکنش
• و...

1. اضافه نمودن فضا نام های مورد نیاز : برای ارتباط با بانک های اطلاعاتی به فضا نام System.Data و همچنین فضا نام System.Data.SqlClient برای کار با دیتابس SQL Server و فضا نام System.Data.Oledb برای کار با بانک Access نیازمندیم .
2. تعیین رشته اتصال (Connection String) : رشته اتصال رشته شامل تنظیماتی جهت اتصال به بانک اطلاعاتی می باشد ، این رشته برای هر بانک متفاوت خواهد بود
3. تعیین شی اتصال (Connection Object) : کلاسی است برای برقراری ارتباط با بانک اطلاعاتی است ، این شی که از کلاس DbConnection ارث بری می کند اعمالی مانند باز و بسته کردن اتصال با بانک را از طریق رشته اتصال انجام می دهد.
4. تعیین رشته تقاضا (Command Text) : همان دستورات SQL است که جهت یک تفاضا ارائه می گردد ، این تفضا جهت دریافت اطلاعات (Select) درج اطلاعات (Insert) ، ویرایش اطلاعات(Update) و یا حذف اطلاعات(Delete) یا... صورت می گیرد .
5. تعیین شی تقاضا (Command Object) : کلاسی است جهت ارسال و دریافت تقاضا از طریق شی اتصال به بانک اطلاعاتی
6. باز کردن اتصال
7. اجرای درخواست
8. دریافت اطلاعات (در صورتی که تقاضا Select باشد)
9. بستن اتصال

• درج ، حذف و بروز رسانی » برای درج ، حذف و بروز رسانی به صورت متصل و مستقیم از متد ExecuteNoneQuery مربوط به شی Command استفاده می شود . این شی درخواست مربوط به insert,delete,update یا هر درخواست دیگری را بدون هیچ درخواستی انجام میدهد و خروجی آن تعداد سطر های تحت تاثیر درخواست می باشد.

در دو مقاله قبل با بانک اطلاعاتی MS-Access و MS-SQL Server آشنا شدیم ، در این مقاله به یکی از حساس ترین بخش های ASP.NET یعنی ارتباط با بانک اطلاعاتی می پردازیم .

در طراحی و توسعه وب یکی از کلیدی ترین مباحث ارتباط با بانک اطلاعاتی است همچنین ذخیره و بازیابی اطلاعات یکی از اصلی ترین نیاز های هر نرم افزار به حساب می آید .

بدین منظور چهارچوب کاری دات نت ابزار هایی را جهت کار با بانک های اطلاعاتی مختلف ارائه نموده است ، به این ابزار اصطلاحا ADO.NET گفته می شود که شامل کتابخانه ها و توابع مفید جهت سهولت تراکنش های بانک اطلاعاتی می باشد .

برای ارتباط با بانک اطلاعاتی چند مرحله لازم است :

1. مرحله اول : ارتباط با بانک مقصد
2. مرحله دوم : اجرا درخواست
3. مرحله سوم : قطع ارتباط

در  این سری مقالات با کلیات ASP.NET ، اصول برنامه نویسی ، زبان HTML ، مفهوم Postback و همچنین کنترلهای پر کاربرد ASP.NET آشنا شدیم ، کمی از اصول پایگاه داده گفتیم و با بانک اطلاعاتی MS-Access نیز آشنا شدیم .

در این مقاله با پایگاه داده SQL Server که یکی از قوی ترین سیستم های مدیریت بانک اطلاعاتی دنیا می باشد می پردازیم .

قبل از هر چیز نسخه 2008 (یا 2005) ویرایش Developer یا Standard این نرم افزار را تهیه کنید ، دقت بفرمایید که نسخه Enterprise این نرم افزار فقط بر روی Windows Server نصب می شود .

نکته دیگری که نیاز است گفته شود این است که همراه Visual Studio یک نسخه SQL Server Express بر روی سیستم عامل شما نصب خواهد شد ، این نسخه دارای فضای Management Studio نمی باشد و کار کردن با آن مشکلات زیادی را به همراه خواهد آورد ، بنابراین مصرانه پیشنهاد می کنم که یک نسخه Standard یا Developer این نرم افزار را تهیه کرده و طبق روال زیر نصب نمایید .

سعی کنید نرم افزار Visual Studio را قبل از SQL Server نصب نمایید.

از آنجایی که نصب این نرم افزار با نرم افزار های دیگر کمی تفاوت دارد و کمی نکته دار است ، به صورت خلاصه برخی از نکات نصب را ذکر می کنم :

در قسمت قبل با اصول بانک اطلاعاتی رابطه ای آشنا شدیم ، یکی از ساده ترین در عین حال پر کاربرد ترین بانک های اطلاعاتی Microsoft Access نام دارد ، این نرم افزار که در بسته نرم افزاری Microsoft Office قرار دارد امکانات بیشماری در اختیار کاربران قرار میدهد ، ساخت جداول بانک اطلاعاتی ، ساخت فرم ها و گزارش گیریها و ... از قابلیت های این نرم افزار است .

البته ما برای کار در ASP.NET فقط به بخش جداول این بانک احتیاج داریم و سایر بخش ها مانند Forms و Reports و... جزء بحث ما نیست .

برای شروع پس از نصب Office نرم افزار Ms-Access را باز نمایید (پیشنهاد می کنم نسخه 2007 به بعد را استفاده نمایید) ، مشابه تصویر زیر وارد منوی دایره ای شده و گزینه New را انتخاب نمایید ، در پنجره نمایش داده شده در سمت راست صفحه (Blank Database) نام و مسیر بانک اطلاعاتی را انتخاب کرده و سپس دکمه Create را بفشارید ( در نسخه 2003 اینکار خیلی ساده از طریق منوی File امکان پذیر می باشد )

در قسمت های گذشته این سری مقالات با کلیات ASP.NET ، اصول برنامه نویسی ، زبان HTML ، مفهوم Postback و همچنین کنترلهای پر کاربرد ASP.NET آشنا شدیم ، در این بخش با یکی از مهمترین ارکان طراحی یک پروژه یعنی بانک اطلاعاتی (Database) آشنا خواهیم شد .

بانک های اطلاعاتی محل مناسبی جهت ذخیره اطلاعات می باشند چرا که اطلاعات به صورت منظم در آن ذخیره شده و بازیابی آن از طریق نرم افزار ساده می باشد . مهمترین جزء یک بانک اطلاعاتی جداول (Table) هستند .

مطمئنا تا کنون با نرم افزار Excel یا مشابه آن (انواع SpreedShit ها) کار کرده اید ، همانطور که میدانید این نرم افزار جدولی از سطر و ستون در اختیار شما قرار میدهد ، شما فیلدهای خود (مانند نام ، نام خانوادگی و...) را در ستون ها قرار داده و مقادیر مربوط به هر مشاهده (هر شخص) را در سطر های آن قرار می دهید و به این صورت خیلی ساده اطلاعات را ذخیره می کنید ، بانک اطلاعاتی نیز بسیار مشابه است با این تفاوت که کمی دقیق تر شده و نوع هر فیلد را مشخص می کند (مثلا فیلد نام باید از نوع رشته ای و فیلد سن از نوع عددی باشد و...)

در این قسمت یک مرور کلی به کنترل های سمت سرور (ابزاری که در پنجره ToolBox قرار دارند) کرده و هر مورد را به صورت خلاصه توضیح می دهم .

پنجره Toolbox به صورت پیشفرض به چند بخش تقسیم شده است :

1. Standard : کنترل های استاندارد و پرکاربرد وب در این بخش قرار گرفته است ، این کنترل ها بیشتر جهت ساخت فرم های مختلف استفاده می شود
2. Data : در این بخش کنترل های داده ای قرار گرفته ، این کنترل ها جهت ارتباط با پایگاه داده و همچنین نمایش اطلاعات به انواع مختلف استفاده می شود .
3. Validation : این بخش شامل کنترل های پرکاربردی برای اعتبار سنجی فرم ها است ، اینکه پرکردن یک کنترل مانند Textbox اجباری باشد یا اینکه مقدار وارد شده در یک فیلد از نظر ما صحیح است یا خیر بر عهده این کنترل ها می باشد
4. HTML : شامل کنترل های HTML محض می باشد

سایر بخش ها کاربرد زیادی نداشته و توضیح آن نیاز به پیش زمینه های خاص دارد بنابراین از ذکر آنها خودداری می نمایم .

اکنون به پرکاربرد ترین کنترل های Standard می پردازیم

در قسمت اول مقاله با کلیات Asp.NET ، محیط نرم افزار و مهم تر از همه نحوه عملکرد Asp.NET و کنترل های سمت سرور (کنترل ها با تگ Runat=server) آشنا شدیم و در مقاله دوم مروری بر زبان HTML داشتیم .

در این مقاله یکی از مهمترین مفاهیم ASP.NET یعنی Postback را مورد بررسی قرار خواهیم داد .

با یک مثال ساده Postback را به شما معرفی می کنم ، فرض کنید وارد یک سایت می شوید که یک فرم ثبت نام ساده دارد ، فرم را پر می کنید و روی دکمه تایید کلیک می کنید ، چه اتفاقی می افتد ؟

گویا صفحه به صورت خودکار یک بار Refresh میشود ، این کار باعث میشود اطلاعات داخل صفحه (مقادیری که شما در فرم وارد کرده اید) به سرور منتقل شود ، سرور عملیات مورد نظر را روی این اطلاعات انجام می دهد و سپس نتیجه کار (مثلا پیام موفقیت آمیز بودن ثبت نام) به شما نمایش داده خواهد شد ، این عمل یعنی ارسال صفحه به سرور و بازگشت دوباره آن را Postback می نامیم .

اکنون سوال اینجاست که چه نیازی بود صفحه Postback شود ؟ پاسخ این سوال به فهم شما از نحوه عملکرد Asp.NET بر میگردد ، همانطور که توضیح دادیم IIS و موتو Dotnet یا Asp.net runtime در سرور قرار دارند ، برای همین اگر بخواهید کدهایی که نوشتید بر روی فرم اثر کنند این فرم باید برای سرور ارسال شود و در نهایت دوباره به سمت مشتری (کلاینت) بازگردد .